Zostań EKO! Jesteś wytwórcą odpoadów? Przestrzegasz obowiązku recyclingu?
Informacje
2011-03-18 08:59:25
Obowiązki właściciela warsztatu


 Obowiązki właściciela warsztatu samochodowego związane z olejem odpadowym (przepracowanym) kończą się w zasadzie w momencie przekazania go uprawnionemu odbiorcy. Potem tylko wpisać do ewidencji

 i złożyć roczne sprawozdanie dla swojego Marszałka. Natomiast olej odpadowy zaczyna teraz swoje drugie życie. Statystycznie, można oszacować realny wolumen olejów odpadowych do odzyskania jako 50 % masy świeżych produktów wprowadzonych na rynek. W Polsce, przy rocznej sprzedaży w przybliżeniu 200 000 ton olejów smarowych,  ilość powstających olejów odpadowych można oszacować na około 100 000 ton. Te 100 000 ton rocznie musi być najpierw jakoś zebrane, zmagazynowane i przetransportowane do miejsc odzysku i regeneracji.

 W naszym kraju, funkcjonuje kilkanaście dużych i kilkadziesiąt małych firm zajmujących się odbiorem olejów odpadowych. Olej zebrany przez te firmy powinien trafić w miejsce gdzie zostanie poddany procesom przywracającym mu cechy produktu świeżego. Według rejestru prowadzonego przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, w naszym kraju regenerację olejów w kierunku uzyskania oleju bazowego wykonują trzy instalacje:

  • Rafineria Nafty „Jedlicze” należąca do koncernu „Orlen”
  • Instalacja Oiler w Tczewie – przedsięwzięcie polskie i prywatne.


 Równoznacznym zjawiskiem do regeneracji oleju wykonanej w kraju jest regeneracja zagraniczna. Oznacza to że mimo barier biurokratycznych stwarzanych przez polskich urzędników, możliwa jest regeneracja polskich odpadów w krajach UE. To jest odwrotny kierunek niż lansowany w mediach jako kryminogenny import odpadów z UE do Polski.

 Jednak, bez względu na to czy olej trafi do regeneracji w naszym kraju czy np. za Odrą, każda instalacja, zajmująca się przerobem olejów odpadowych stawia pewne wymagania jakościowe surowcowi przyjmowanemu do przerobu.

 Oprócz parametrów określonych przepisami czyli :

 

  • Zawartość wody i zanieczyszczeń stałych : < 10 %
  • Temperatura zapłonu : > 56 OC
  • Całkowita zawartość chloru (Cl): < 0,2 %
  • Zawartość PCB :< 20 ppm
  • Zawartość metali: < 0,5 % wag.
  • Zawartość emulsji: 0


 niektóre instalacje stawiają dodatkowe obostrzenia lub w różny sposób klasyfikują oleje do przerobu. Dodatkowym obostrzeniem może być skład frakcyjny czyli procent destylacji w określonej temperaturze lub brak domieszek paliwowych albo temperatura płynięcia. Te dodatkowe wymagania wynikają z cech docelowego produktu którym może być olej bazowy lub na przykład paliwo dla cementowni.

 

 Niezależnie od parametrów oczekiwanych przez końcowego odbiorcę olejów, niemal zawsze sposób zbierania, klasyfikowania i wstępnego przerobu przebiega według ustalonego schematu. Zdecydowana większość warsztatów samochodowych posiada bardzo ograniczone możliwości gromadzenia tych odpadów. Zazwyczaj jest to zbiornik o pojemności 1 m3, rzadko kiedy większej. Natomiast samochody dokonujące odbiorów to pojazdy asenizacyjne ze zbiornikiem 5 ~8 m3. Podczas jednego kursu, taki samochód odbiera oleje z kilku punktów i przywozi na bazę już wymieszany. Aby prowadzić skuteczny monitoring jakości dostarczanego oleju, podczas odbioru pracownik firmy odbierającej powinien pobrać dwie identyczne próbki oleju

 i jedną z nich pozostawić u dostawcy, drugą przekazać do firmowego archiwum. Zakładowe laboratorium wykonuje analizy całej dostarczonej partii. O ile nie stwierdzi przekroczenia krytycznych parametrów, analiz dla poszczególnych dostawców już nie przeprowadza się. Natomiast w przypadku wykrycia niedozwolonych substancji, badania powtarza się dla wszystkich próbek olejów wchodzących w skład dostawy. Taki model monitoringu od lat funkcjonuje w naszych zachodnich sąsiadów.

 

 Posiadacz olejów odpadowych powinien mieć świadomość że nawet niewielki dodatek substancji niepożądanych, może uczynić niezdatnym do przerobu dużą ilość dobrego surowca. PCB, emulsje, paliwo mieszają się z olejem odpadowym w dowolnych proporcjach.

 

 Ze względu na koszty i trudności organizacyjne, najczęściej nie jest możliwe wykonanie prób przydatności oleju do procesów odzysku przed odbiorem lub w momencie odbierania ich od posiadacza. Zazwyczaj odbywa się to dopiero po dostarczeniu partii olejów odpadowych do bazy magazynowej wyposażonej w odpowiednie laboratorium.

 

 Aby zdecydować o wyborze metody oczyszczania olejów oraz o kierunku ich odzysku (olej bazowy lub paliwo), laboratorium wykonuje szereg analiz.

 

 Jako pierwsze zawartość PCB

 Przy wykryciu obecności polichlorowanych bifenyli (PCB) w ilości powyżej 50 mg na kilogram, olej bezsprzecznie powinien zostać poddany utylizacji czyli ostatecznemu zniszczeniu. Wykrycie i oznaczenie PCB zgodnie z obowiązująca normą jest możliwe wyłącznie z zastosowaniem chromatografii gazowej w specjalistycznych laboratoriach.

 

 Drugim kryterium, którego ponadnormatywna wartość dyskryminuje olej do przerobu jest zawartość chloru (Cl). Nasze prawo nie zabrania wprowadzania na rynek substancji zwierających ten pierwiastek, natomiast zabrania poddawania procesom odzysku oleje odpadowe powstałe po stosowaniu tych substancji, gdy zawartość Cl przekracza 0,2%. Wykrycie obecności związków chloru także wymaga wykorzystania skomplikowanej aparatury choć na rynku występują całkiem skuteczne chlor-testy.

 

 Kolejnym badaniem któremu poddawany jest olej odpadowy jest test na wykrycie emulsji.

 Emulsje, w olejach odpadowych występują w dwojakiej postaci. Tworzące się samorzutnie w czasie eksploatacji olejów i tworzone celowo do pewnych celów np. przy sporządzaniu chłodziwa do obróbki metali. O ile emulsje samorzutne można dość łatwo rozdzielić stosując metody wirówkowe to emulsje celowe mają postać trwałą. Obecność olejów emulgujących może uniemożliwić uzyskanie w końcowym etapie olejów bazowych i determinuje przekazanie partii surowca do przerobu na ciężkie paliwa opałowe.
 

 Do podstawowych badań oceniających jakość oleju odpadowego do przerobu należy temperatura zapłonu.

 Temperatura zapłonu jest parametrem pozwalającym stwierdzić obecność lekkich frakcji węglowodorowych i innych łatwopalnych substancji. Zawartość takich substancji stanowi niebezpieczeństwo dla ludzi i instalacji przystosowanej do obróbki surowca o temperaturze zapłonu typowej dla olejów odpadowych czyli ok. 115 OC. (Nowe produkty pow 170 OC).


 Spełniając ustawowe wymagania należy jeszcze przeprowadzić badania na zawartość metali.

 Metale, w postaci drobin zawieszonych w masie, mogą znaleźć się w oleju w skutek normalnej eksploatacji czyli zużywania się części pojazdu.

 

Pierwiastek Symbol Źródło pochodzenia
Aluminium (Al) tłoki, łożyska, dodatki
Antymon (Sb) smary, łożyska
Bar (Ba) dodatki, woda, smary
Bor (B) płyn chłodniczy, dodatki
Chrom (Cr) tuleje, pierścienie, smary
Cyna (Sn) łożyska, chłodnice
Cynk (Zn) dodatki, łożyska, platerowanie
Fosfor (P) dodatki, płyn chłodniczy, smary
Kadm (Cd) łożyska, platerowanie
Kobalt (Co) łożyska, elementy turbin
Krzem (Si) dodatki antypienne, kurz
Magnez (Mg) łożyska, dodatki, woda morska
Mangan (Mn) zawory, paliwo
Miedź (Cu) łożyska, tuleje
Molibden (Mo) dodatki, pierścienie
Nikiel (Ni) wał, smary, pierścienie
Ołów (Pb) łożyska, smary, benzyna, farby
Potas (K) płyn chłodniczy, benzyna, dodatki
Sód (Na) płyn chłodniczy, dodatki,
Srebro (Ag) łożyska
Tytan (Ti) elementy turbin, pierścienie, zawory
Wanad (V) zawory, łopatki turbin, katalizatory
Wapń (Ca) dodatki, woda, smary
Żelazo (Fe) cylindry, popychacze, woda, rdza

Źródło: Andrzej Dudek wg Handbook of lubrication Vol 1 1992


 

 Największa zawartość cząstek metalowych występuje w oleju odzyskanym ze zużytych filtrów olejowych. Tego typu zanieczyszczenia łatwo sedymentują czyli opadają na dno zbiornika na etapie wstępnego oczyszczania w zbiornikach magazynowych.

 

 Innym badaniem stosowanym w ocenie olejów odpadowych jest test bibułowy (Tupfeltest). Przeprowadzenie analizy polega na umieszczeniu na bibule niewielkiej ilości rozgrzanego oleju i obserwacja sposobu rozpływania plamy. Te proste badanie pozwala wykryć obecność lekkich i ciężkich paliw w przekazywanym oleju.
 
 Po dokonaniu tych badań olej może zostać skierowany do odpowiednich procesów przetwórczych.


 W zależności od jakości surowca

 Etap wstępny to zawsze pozbawienie surowca nadmiernej zawartości wody i zanieczyszczeń stałych. Te procesy wykonuje się nieskomplikowanymi metodami. Zazwyczaj odbywa się to w zbiornikach magazynowych w kształcie walca pionowego w których zachodzi proces sedymentacji czyli rozwarstwiania się frakcji zgodnie z ich ciężarem właściwym. Na samym dnie zbiornika ulokuje się osad powstający z zanieczyszczeń stałych. Nad osadem będzie warstwa wody i następnie olej odpadowy.

 W procesie sedymentacji, straty surowca czyli oleju odpadowego w stosunku do masy przyjętej do magazynu wynoszą od 5 do 10 %. Z każdej tony olejów, odebranych od warsztatu samochodowego powstaje więc na etapie wstępnym 50 ~ 100 kilogramów szlamów i wody które należy zagospodarować co stanowi dodatkowy koszt dla firmy zajmującej się zbiórką. Jeśli w oleju odpadowym zawarte będą substancje tworzące emulsje olej-woda proces sedymentacji nie nastąpi.

-


Powered by: Ekoinfonet

Witaj, trwa oczekiwanie na konsultanta...